De Shekinah festivals hebben een spirituele basis, zonder dat het gaat om religie of regels. Juist niet! Het is gewoon aards: het gaat om mensen en of je gelukkig bent. Die spiritualiteit komt tot zijn recht in open en eerlijk contact, in een nieuw bewustzijn wat wij het ‘verenigend bewustzijn’ noemen. Dat is eigenlijk een oud bewustzijn, waar Jezus al in leefde – een vorm van spiritualiteit die hij wilde doorgeven.
Toen Jezus tegen zijn discipelen zei: “Als er twee of drie mensen bij elkaar zijn in mijn naam, ben ik in hun midden”[1], verwees hij naar iets dat bij zijn volgelingen heel bekend was: een aspect van de tempel in Jeruzalem. Daar, in het ‘Heilige der Heiligen’, dus het meest heilige en daardoor ook meest afgezonderde deel van de tempel, was de ‘verblijfplaats van God’, zoals het voor het volk heette. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, was dit niet ‘God’, of ‘Jahweh’ zoals de Joden zeggen, maar ‘dat deel van God, dat bij de mensen woont’. Zo wordt begrijpelijk dat men er van uitging dat God/Jahweh in de hemel woont en toch ook aanwezig kan zijn in de tempel. Het deel van God dat bij de mensen woont, is het ‘vrouwelijk deel van God’, de ‘Shekinah’, die zich tussen de cherubs (beschermende engelen, vertegenwoordigd door beelden) boven de Ark van het Verbond bevond, die om die reden in het Heilige der Heiligen stond[2].
Tot dat moment ging men er van uit dat alleen de Hogepriester de Shekinah mocht ontmoeten, door het Heilige der Heilige binnen te gaan tot vlak voor de Ark van het Verbond. En dan nog maar één keer per jaar en na een uitgebreide rituele voorbereiding.
Met dit ene zinnetje gooit Jezus dit hele protocol omver. Hij geeft aan dat het overal kan, waar twee of meer mensen bij elkaar zijn. De tempel, en het afgezonderde deel zijn niet (meer) nodig. Je moet blijkbaar wel bij elkaar zijn ‘in mijn naam’, zoals Jezus zegt. Voor ons is niet direct duidelijk wat hij daarmee bedoeld. Moet je Jezus aanroepen, zoals de meeste christenen doen, of ligt er een andere betekenis aan ten grondslag?
Het was vroeger, en zeker in de oudste bronnen van de Joodse en Christelijke religies, de Gnosis, de gewoonte om een persoon op te voeren als het ging om allerlei abstracte begrippen uit te leggen. Zo ontstaan mythes, en je gaat compleet de mist in als je vervolgens gaat denken dat het om echte, ooit bestaande personen gaat[3]. Omdat Jezus in dit zinnetje zowel verwijst naar de tempel en daarmee naar Shekinah en ook zichzelf (‘in mijn naam’) noemt, verwijst hij in wezen naar het grote goddelijke geheel. Want hij sprak regelmatig met wat hij ‘mijn Vader’ noemde (hij had het dus uitdrukkelijk niet over ‘Jahweh’, maar over iets anders) en zei: “De Vader in ik zijn één”[4]. De ‘Vader’ is het oerbeginsel, het ‘zijn’ zelf, dus de natuur, de kosmos, alles. Daaruit komt het bevrijdende inzicht, dat verpersoonlijkt wordt door ‘Sophia’, die om die reden met ‘wijsheid’ wordt verbonden[5]. Dit inzicht ervaar je als een moment van inspiratie, van een plotseling nieuw idee. Dat komt dus van ‘de Vader’, de persoon die duidt op de abstractie van de bron waar alles ligt: kennis, wijsheid, inzicht, nieuwe ideeën en inspiratie. Omdat het alles omvat, noem ik het ‘alomvattend bewustzijn’. Omdat ‘bewustzijn’ je ‘mogelijkheid om te ervaren’[6] is.
Het beeld van ‘Shekinah’, het goddelijke deel dat bij de mensen woont, roept niet voor niets vrouwelijke associaties op en wordt daarom ook wel als Godin verpersoonlijkt. Het is het abstracte principe, dat op de één of andere manier voor een nieuwe impuls zorgt. Jezus geeft in dit ene zinnetje weer wat die manier is: als je weet dat er een bron van inspiratie is, van waaruit nieuwe ideeën komen, dan hoef je alleen maar in die wetenschap bij elkaar te komen en je open te stellen voor inspirerende, creatieve ideeën. Dan gaat de rest vanzelf.
‘Shekinah festivals’ heten Shekinah festivals omdat we bij elkaar komen vanuit dit principe. Zo ontstaan spontaan creativiteit, inspiratie, ideeën, invallen. Dus laat maar zien wie je bent, wat je kan, waar je goed in bent. Deel het maar, zonder bedoeling, noodzaak, of wat dan ook. Gewoon alleen omdat je zo helemaal jezelf kan zijn, en het anderen inspireert dat ook te zijn. Zo ontmoet je, zo inspireer je elkaar, zo kom je ‘in beweging’… En dat is het thema van het komende Shekinah festival op 5 en 6 maart 2011.
Krijn Koetsveld.
[1] Bijbel, Matthëus 18:20
[2] http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=588&letter=S
[3] Bram Moerland, Schatgraven in Nag Hammadi, 2004, bld. 147
[4] Bijbel, Johannes 10:30
[5] Bram Moerland, Schatgraven in Nag Hammadi, 2004, bld. 147
[6] Zie de visie van Peter Russell: www.peterrussell.com